Płock: Trwają główne obchody Dnia Judaizmu

Od modlitwy, którą w dawnej synagodze w Płocku zmówili przewodniczący Komitetu Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem kardynał Grzegorz Ryś i naczelny rabin Polski Michael Schudrich rozpoczęły się w czwartek główne obchody 29. Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce.

W dawnej płockiej Małej Synagodze, w której obecnie znajduje się Muzeum Żydów Mazowieckich, kardynał Ryś i rabin Schudrich modlili się wraz z uczestnikami uroczystości "za Żydów, obywateli Płocka, ofiary Szoah". Fragmenty pamiętnika "Kartki z pożogi" płockiego Żyda Symchy Gutermana (1903-1944), żołnierza AK, który zginął w Powstaniu Warszawskim, odczytał dyrektor płockiego Teatru Dramatycznego Marek Mokrowiecki.

Obecni byli m.in. ambasador Izraela w Polsce Yaacov Finkelstein, biskup diecezji płockiej Szymon Stułkowski, a także prezydent Płocka Andrzej Nowakowski.

Po inauguracji tegorocznych głównych obchodów Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce, którego hasłem są słowa z biblijnej Księgi Rut: "Twój lud będzie moim ludem, a twój Bóg będzie moim Bogiem", uczestnicy wydarzenia przeszli ulicami płockiego Starego Miasta, w tym Synagogalną i Jerozolimską, odwiedzając po drodze miejsca związane z historią tamtejszych Żydów. Wśród nich znalazł się plac, gdzie znajdowała się płocka Wielka Synagoga, zniszczona przez Niemców w czasie II wojny światowej i ostatecznie rozebrana w 1951 r.

Jak podkreślił kardynał Ryś, Dzień Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce ma kilka wymiarów, a wśród nich to pamięć o wielowiekowej obecności Żydów w naszym kraju, a także o ich Zagładzie w czasie okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej. Wspomniał w tym kontekście o płockich Żydach, którzy zostali wywiezieni z miasta przez Niemców do obozów koncentracyjnych, gdzie niemal wszyscy zginęli. "To nie jest tak, że utrata 10 tys. ludzi niczego nie zmienia w społeczności, we wspólnocie, ludzi" - dodał.

Kardynał Ryś zwrócił uwagę, że ważnym elementem obchodów jest także wspólna modlitwa oraz dialog "z judaizmem żywym". "I w judaizmie, i w chrześcijaństwie tradycja i nadzieja to są bardzo ważne pojęcia, bardzo ważne rzeczywistości. Chcemy się nawzajem posłuchać, bo dla każdej ze stron drugi punkt widzenia jest ważny" - zaznaczył. Przypomniał, że wszystkie dokumenty Kościoła katolickiego po Soborze Watykańskim II wskazują, aby pokazywać związki chrześcijan z "judaizmem żyjącym, nie tylko z tym biblijnym, ale z tym, który jest aktualny".

"Dla mnie ma wielkie znaczenie, kiedy drugi człowiek chce poznać moją religię, moją wiarę, moją historię. To bardzo ważne. Mam obowiązek, moralny obowiązek być otwarty i uczestniczyć w tym wielkim dniu" - powiedział rabin Schudrich, pytany o to, jakie znaczenie dla niego mają obchody Dnia Judaizmu w kościele katolickim w Polsce.

Odnosząc się do obecnych stosunków polsko-żydowskich, ocenił: "wiele lepiej, jak było, ale jeszcze niedoskonale". "Niestety zawsze będą ludzie, którzy chcą zepsuć nasze relacje, z jednej strony i z drugiej strony" - dodał. Zwrócił przy tym uwagę, że zawsze, gdy pojawiają się jakiekolwiek problemy, najlepszym rozwiązaniem jest wspólna rozmowa.

W ramach głównych obchodów 29. Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce w czwartek odbędzie się jeszcze w płockim Muzeum Diecezjalnym panel dyskusyjny "Pamięć i nadzieja w drodze do wiary", w którym uczestniczyć będą dr Katarzyna Kowalska ze zgromadzenia zakonnego Notre Dame de Sion, współprzewodnicząca Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów oraz prof. Jan Grosfeld i rabin Icchak Chaim Rapoport. Otwarta zostanie tam także wystawa "Płockie Judaica" ze zbiorów tamtejszych placówek - Muzeum Mazowieckiego, Archiwum Państwowego, Archiwum Diecezjalnego oraz Towarzystwa Naukowego Płockiego.

Na zakończenie w płockiej katedrze odbędzie się Nabożeństwo Słowa Bożego z udziałem kardynała Grzegorza Rysia i rabina Boaza Pasha. Zaprezentowana zostanie tam także planszowa ekspozycja archiwaliów, w tym fotografii "Byli sąsiadami. Ludzkie wybory i zachowania w obliczu zagłady", przygotowana przez United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie.

Płoccy Żydzi byli jedną z najstarszych społeczności żydowskich na ziemiach polskich. Tuż przed wybuchem II wojny światowej przygotowywali się do obchodów 700-lecia osiedlenia się w tym mieście - w tym czasie mieszkało tam około 9 tys. Żydów, stanowiąc jedną trzecią mieszkańców. Holokaust przeżyli nieliczni. Ci, którzy powrócili do rodzinnego miasta po zakończeniu II wojny światowej, w większości wyemigrowali z Polski w latach 50. i 60. XX wieku, głównie do USA i Izraela.

Dzień Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce, decyzją Konferencji Episkopatu Polski, jest obchodzony od 1997 r. Przypada corocznie w przeddzień Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan. Jego celem jest rozwój dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, a także modlitwa i refleksja nad związkami obu religii. Każda kolejna edycja głównych obchodów wydarzenia organizowana jest w innym mieście i diecezji. (PAP)

mb/ agz/