Polityka biblijna czy nacjonalizm?

Jacek Dziedzina

GN 47/2022 |

publikacja 24.11.2022 00:00

W Izraelu religia unosi się nad polityką w sposób naturalny. Po raz pierwszy jednak obie te sfery stworzą ścisłą koalicję. Taki jest efekt ostatnich wyborów do Knesetu.

Wybory, które odbyły się 1 listopada, wygrał Likud Benjamina Netanjahu. ABIR SULTAN /EPA/pap Wybory, które odbyły się 1 listopada, wygrał Likud Benjamina Netanjahu.

Pisanie o Izraelu wyłącznie w kategoriach politycznych, bez odniesienia do religii, to – nie przymierzając – trochę jak uprawianie jogi bez nawiązywania do hinduizmu. Oczywiście można, da się. Tyle że tak jak Hindus patrzy z politowaniem na zachodnią modę na jogę sprowadzoną wyłącznie do ćwiczeń oddechowych czy gimnastycznych, tak i przeciętny Izraelczyk, również niewierzący, z ironicznym uśmiechem słucha mądrych analiz, których autorzy próbują bez judaizmu zrozumieć Państwo Izrael.

Najtrudniejsze w tym wszystkim jest to, że największymi przeciwnikami takiego podejścia są… najbardziej ortodoksyjni Żydzi, noszący przecież Torę dosłownie przed oczami. W Polsce przed laty ukazała się ciekawa książka „W imię Tory. Żydzi przeciwko syjonizmowi” prof. Jakowa Rabkina z Montrealu, znawcy syjonizmu świeckiego i religijnego. Książka jest ciekawym studium historii oporu przeciwko „nieubłaganemu i wszechogarniającemu” zagrożeniu syjonizmem, jak twierdzą jego żydowscy przeciwnicy. Wśród krytyków syjonizmu, których przywołuje autor książki, są nie tylko Żydzi ortodoksyjni. Rabkin pisze również o pozostałych przeciwnikach syjonizmu, którzy opierają swój sprzeciw na argumentach wypływających, ich zdaniem, z judaizmu: to nie tylko chasydzi, charedim, ale też Żydzi reformowani i konserwatywni, Żydzi zarówno z Izraela, jak i z diaspory.

Dziękujemy, że z nami jesteś

To dla nas sygnał, że cenisz rzetelne dziennikarstwo jakościowe. Czytaj, oglądaj i słuchaj nas bez ograniczeń.

Czytasz fragment artykułu

Subskrybuj i czytaj całość

już od 14,90

Poznaj pełną ofertę SUBSKRYPCJI

Masz subskrypcję?
Kup wydanie papierowe lub najnowsze e-wydanie.