Truso. Legenda Bałtyku

Elbląska wystawa pokazuje największą w Polsce kolekcję skandynawskich zabytków z epoki wikingów, które zostały odkryte przez archeologów w miejscu dawnego Truso. Była niedostępna od połowy lutego. W zmienionej aranżacji będzie prezentowana od 24 kwietnia w budynku Podzamcza jako wystawa stała.

Jak poinformował PAP jeden z kuratorów wystawy, dr Jakub Jagodziński, w nowej odsłonie umożliwia ona zwiedzającym obejrzenie jeszcze większej ilości unikatowych zabytków z wczesnego średniowiecza.

- Została uzupełniona przede wszystkim o historię tego, jak Truso stawało się legendą, jak było poszukiwane. Pojawiły się nowe gabloty, w których każdy detal prezentowanych artefaktów jest doskonale widoczny. Są też różne przykłady zabytków, które wcześniej w ogóle nie były eksponowane - wyjaśnił.

Zwiedzający będą mogli obejrzeć ozdoby charakterystyczne dla Skandynawii okresu wikińskiego, m.in. zapinki owalne, równoramienne i trójlistne. Zobaczą też pionki do gry Hnefatafl, wykonane z bursztynu, poroża, kamieni i metali.

- Wśród militariów szczególną uwagę zwraca okucie jelca miecza, zdobione w stylu Borre z motywem kocich łbów. Warto też zwrócić uwagę na amulety związane z wierzeniami pogańskimi, w tym zawieszki w kształcie miniaturowych młotów Thora, wyobrażenie Odyna czy zawieszkę w formie miniaturowej różdżki związanej z praktykami magicznymi Seidr - dodał Jagodziński.

Na wystawie pokazano również jedne z najstarszych świadectw religii chrześcijańskiej na ziemiach polskich - fragment bursztynowego krzyżyka, a także przerobiony na zawieszkę denar Ludwika Pobożnego czy fragmenty naczyń liturgicznych.

Eksponaty z Truso prezentowano w wielu miastach Polski i na prestiżowych wystawach zagranicznych - m.in. w Berlinie, Kopenhadze i British Museum w Londynie.

Dawne Truso było największym na południowym wybrzeżu Bałtyku wikińskim portem i ośrodkiem handlowo-rzemieślniczym. Znajdowało się u ujścia Wisły do Zalewu Wiślanego. Zostało opisane przez anglosaskiego żeglarza Wulfstana ok. 890 roku. Podobnie jak inne wikińskie emporia, przestało istnieć w XI w.

Przez wiele lat istnienie Truso traktowano jako legendę. Badacze próbowali zlokalizować to miejsce od początków XIX w. Osadę odkrył w 1981 r. elbląski archeolog Marek F. Jagodziński, który w kolejnych dekadach prowadził tam prace wykopaliskowe. Truso jest uważane za jedno z najciekawszych stanowisk archeologicznych w kraju. Wiedza, której dostarczyły badania tej osady, jest wykorzystywana przez mediewistów w całej Europie.